“The Washington Post” gazetiniň çarşenbe güni çap eden habaryna görä ABŞ-nyň howpsuzlyk gullugynyň işgärleri geçen aý ABŞ-nyň Prezidenti Donald Trampyň Türkiýeden gidişin Ysraýyl tarapyndan berlen we adatdan daşary howpsuzlyk operasiýasynyň geçirilmegine sebäp bolan, Eýranyň Trampyň janyna kast etjekdigi baradaky meýilnamasy boýunça maglumatyň ygtybarlylygyna şübheli garaýar.
ABŞ-nyň howpsuzlyk gullugynyň maglumatlarynyň mazmunyndan habarly häzirki we ozalky resmilerine salgylanan gazet, CIA-iň analitikleriniň Ysraýyl tarapyndan berlen maglumatlary ynandyryjy hasaplamandyklaryny we öz şübhelerini Trampyň administrasiýasynyň resmilerine ýetirendiklerini habar berdi.
“The Washington Post” gazetiniň habar bermegine görä, ABŞ-nyň bir resmisi bu maglumatlary “ABŞ-nyň çeşmesinden däl-de, Ysraýyl tarapyndan berlen we ygtybarlylygy pes hasaplanýan maglumat” hökmünde häsiýetlendirdi.
howpsuzlyk maglumatlary bilen bagly bu aladalar NATO-nyň 8-nji iýulda geçirilen sammitinden soň Tramp Ankaradan ugranda görlen giň gerimli howpsuzlyk çärelerine täze bir äheň çaýýar.
“The Post” ozalky sanlarynda Kataryň ABŞ-a sowgat beren täze Boeing 747-8 kysymly uçarynyň uçuş üçin ýeterlik howpsuzlyk üpjünçiligine eýe bolandygy ýa-da däldigi baradaky aladalaryň ýüze çykmagyndan soň, prezidentiň öňki prezident uçaryndan gizlinlikde başga bir uçara geçirilendigini habar beripdi.
Habar berilmegine görä, Tramp howa menzilindäki uçaryndan howa menzilinde ulanylýan iýmit üpjünçilik ulagy bilen C-32A kysymly harby uçara geçirilipdir. Soň bolsa Tramp we onuň kömekçilerinden ybarat topar Britaniýadaky Mildenhall howa bazasyna uçupdyr. Uçara F-16 kysymly harby uçarlar ýoldaşlyk edipdir.
Adatdan daşary çäreler
Ak Tam howpsuzlyk gullugynyň beren beýanaty bilen bagly soraglara gönüden-göni jogap bermedi. ABŞ-nyň resmilerinden biri ABŞ-nyň Prezidentiniň Eýrandanabanýan howplara sezewar bolýandygyny we ony goramak üçin zerur bolan ähli çäreleriň görülýändigini aýtdy.
ABŞ-nyň resmisi beren beýannamasynda şeýle diýdi: “Prezidentiň hem belläp geçişi ýaly, ol öz janyna, şol sanda Eýrandan abanýan howplar bilen bilelikde ençeme howa sezewar boldy we onuň howpsuzlygyny üpjün etmek üçin ähli zerur çäreler görüldi. ABŞ-nyň howpsuzlyk gullugynyň esasy wezipesi prezidenti goramakdan ybarat we olar bu wezipesini ýerine ýetirdiler.”
CIA düşündiriş bermekden saklanan bolsa, Waşingtondaky Ysraýylyň ilçihanasy hem gazetiň habary bilen bagly beýannama bermedi.
Howpsuzlyk maglumatlary bilen bagly şübhelere garamazdan ABŞ-nyň resmileri howpsuzlyk gullugynyň ýüze çykmagy ähtimal howpuň adatdan daşary çäreleriň görülmegini talap edýändigi boýunça netijä gelendigini beýan etdiler.
Resmilerden biriniň “The Post” gazetine beýan etmegine görä “Howpsuzlyk gullugy häzirki prezident bilen bagly üç gezek uly howplary yzyna serpikdirdi. Şol sebäpli olar hiç hili töwekgelçilige girişmek islemeýärler.”
Tramp bolsa sişenbe güni başga bir uçaryň ulanylmagy hakyndaky kararyň howpsuzlyk gullugy tarapyndan kabul edilendigini aýtdy.
Posta görä ol şeýle diýdi: 'Bu hakykatdanam diňe Secret Service-e bagly. Men diňe olar näme etmegi halasa, şolary ýerine ýetirýärin.' 'Olar meni başga bir reýsde, başga bir uçar bilen ugratmak isleýärdiler, howpsuzlyk deň... Men olaryň aýdanlaryny edýärin.'
Ysraýylyň maksatlary seljerilýär
Habarda aýdylmagyna görä, bu şübheler Ysraýylyň näme üçin bu aňtaw maglumatyny Waşington bilen paýlaşandygy, maglumatyň diňe duýduryş bolmagy ýa-da ABŞ-nyň syýasatyna täsir ýetirmek ugrunda niýetlenip bilinýändigi baradaky soraglary hem döretdi.
Posta görä, käbir häzirki we öňki ABŞ aňtaw resmileri Ysraýyl habarynyň belli bir böleginiň Trampyň karar berişine we Waşingtonyň sebitdäki çemeleşmesine täsir etmek maksady bilen berlen bolup biler diýip hasaplaýarlar.
Habarda meseleler bilen tanyş ozalky resmilerden biriniň aýtmagyna görä bu "Ysraýylyň howpsuzlyk boýunça maglumatlarynyň esasy usulyýetine gabat gelýär, käbir resmiler onuň maksadynyň maglum bermek däl, eýsem prezidentiň kararlaryny ugrukdyrmak üçin
Habarda şeýle hem ABŞ-nyň Döwlet sekretary Marko Rubio Ysraýyldan berlen habar we meýilleşdirilen operasiýa hakynda maglumat berilendigi aýdylýar. Ozalky döwlet resmisiniň gazete salgylanyp aýtmagyna görä, Rubio muňa garamazdan ozalky “Air Force One” uçaryna mündi.
